W minionych latach sądownictwo w Polsce coraz częściej korzysta z narzędzi cyfrowych, a jednym z najważniejszych rozwiązań stały się rozprawy prowadzone w trybie zdalnym (za pośrednictwem środków umożliwiających odbiór obrazu oraz dźwięku). Pandemia COVID-19 przyspieszyła wprowadzenie tego rozwiązania, ale dziś możliwość przeprowadzenia rozprawy online funkcjonuje już jako element procedury sądowej. W sprawach rozwodowych to szczególnie ważne – pozwala ograniczyć stres związany z osobistym stawiennictwem w sądzie i uprościć przebieg postępowania.
Możliwość przeprowadzenia rozprawy w formie wideokonferencji przewidziana jest w Kodeksie postępowania cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 151 § 2 k.p.c. przewodniczący (sąd) może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia jawnego (rozprawy) przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających jego przeprowadzenie na odległość (posiedzenie zdalne), jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie wzgląd na charakter czynności, które mają być dokonane na posiedzeniu, a przeprowadzenie posiedzenia zdalnego zagwarantuje pełną ochronę praw procesowych stron i prawidłowy tok postępowania. W takim przypadku na sali sądowej przebywają sąd i protokolant, a pozostałe osoby uczestniczące w posiedzeniu nie muszą przebywać w budynku sądu prowadzącego postępowanie. Zapis obrazu i dźwięku z czynności procesowych odbywających się na sali sądowej przekazuje się do miejsca przebywania tych uczestników posiedzenia, którzy zgłosili zamiar zdalnego udziału w posiedzeniu sądu, oraz z miejsca przebywania tych uczestników posiedzenia do budynku sądu prowadzącego postępowanie.
Rozprawa online odbywa się przy wykorzystaniu specjalnych systemów teleinformatycznych sądów. Najczęściej strony otrzymują link do połączenia wideo (zazwyczaj przez komunikator MS Teams lub inny dedykowany program).
Podczas takiego posiedzenia:
-
strony i pełnomocnicy logują się (łączą) o wyznaczonej godzinie pod przesłany przez sąd link,
-
sędzia sprawdza tożsamość uczestników (za pomocą dowodu osobistego lub innego dokumentu tożsamości okazanego do kamery),
-
zachowaną zostają wszystkie zasady związane z uczestnictwem na rozprawie stacjonarnej (kolejność przeprowadzenia dowodów, zasady dotyczące zachowania się podczas rozprawy takie jak obowiązek powstania podczas ogłaszania przez sąd wyroku lub postanowienia).
Zalety rozprawy online w sprawach rozwodowych:
-
oszczędność czasu i kosztów – brak konieczności dojazdu do sądu.
-
mniejszy stres – strony mogą uczestniczyć w rozprawie w znajomym i komfortowym otoczeniu.
-
bezpieczeństwo – unikanie konfrontacji twarzą w twarz, co bywa trudne przy rozwodach konfliktowych.
Wyzwania i ograniczenia:
-
decyzja o przeprowadzeniu rozprawy w formie zdalnej zawsze należy do sądu i jego uznania.
-
wymogi techniczne – potrzebne jest stabilne łącze internetowe, komputer lub inne urządzenie z dostępem do kamery i mikrofonu.
-
formalny charakter – mimo zdalnej formy, rozprawa ma ten sam status i wymaga zachowania powagi (w tym m.in. obowiązku powstania przy ogłaszania przez sąd orzeczeń).
-
brak bezpośredniego kontaktu z sądem – czasem utrudnia to budowanie relacji i ocenę reakcji drugiej strony.
Jak się przygotować do rozprawy online?
-
upewnij się, że posiadasz sprawny sprzęt z dostępem do mikrofonu oraz kamery, a także dostęp do Internetu,
-
zadbaj o ciche, spokojne miejsce bez zakłóceń,
-
przygotuj dokumenty i notatki – tak jak w przypadku rozprawy w sądzie,
-
skonsultuj się z pełnomocnikiem procesowym, aby wiedzieć, jak zachować się podczas połączenia.
Podsumowanie
Rozprawa rozwodowa online to coraz częściej stosowane rozwiązanie, które może ułatwić i przyspieszyć cały proces sądowy. Choć wymaga pewnej dyscypliny technicznej i organizacyjnej, niesie ze sobą wiele korzyści – zarówno dla stron, jak i dla sądu. Dla osób przechodzących trudny czas rozwodu, możliwość uniknięcia stresującego pobytu w sądzie bywa ważnym wsparciem.
* Powyższa treść nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa jest indywidualna, jeśli poszukujesz pomocy prawnej w Twojej sprawie zapraszam do kontaktu.